Kanceri është një nga sëmundjet më të përhapura në botë dhe shpesh zhvillohet në heshtje. Dallimi i hershëm i simptomave mund të rrisë ndjeshëm shanset për trajtim të suksesshëm. Në këtë artikull do të gjesh simptomat më të zakonshme, këshilla për t’i dalluar dhe mënyrat më të mira për parandalim.
1. Simptomat e Përgjithshme të Kancerit
Edhe pse çdo lloj kanceri ka shenjat e veta specifike, disa simptoma të përgjithshme mund të shfaqen në shumë prej tyre:
1.1 Humbje e pashpjegueshme në peshë
Nëse humbni mbi 5–10% të peshës trupore brenda 2 muajve pa dietë ose aktivitet shtesë fizik, duhet ta kontrolloni.
1.2 Lodhje e vazhdueshme
Lodhja që nuk zhduket edhe pas pushimit mund të jetë një nga shenjat e hershme të disa llojeve të kancerit.
1.3 Ethe të vazhdueshme ose infeksione të shpeshta
Kjo lidhet sidomos me kanceret që prekin sistemin imunitar, si leucemia.
1.4 Dhimbje të pashpjegueshme
Dhimbjet që zgjasin më shumë se disa javë pa arsye të qartë duhen vlerësuar nga një mjek.
1.5 Gunga, nyje ose fryrje nën lëkurë
Një masë ose gungë që rritet me kohën duhet gjithmonë kontrolluar.
2. Simptoma të Lokalizuara sipas Llojit të Kancerit
2.1 Kanceri i gjirit
Gungë në gji ose sqetull Ndryshime në formën e gjirit Rrjedhje e çuditshme nga thithka
2.2 Kanceri i mushkërive
Kollë kronike Gjak në pështymë Shtrëngim në kraharor
2.3 Kanceri i zorrëve
Ndryshime në jashtëqitje (diarre/kapsllëk i zgjatur) Gjurmë gjaku në feçe Dhimbje barku të vazhdueshme
2.4 Kanceri i prostatës
Vështirësi në urinim Urinim i shpeshtë gjatë natës Dhimbje në fund të shpinës
2.5 Kanceri i lëkurës
Nishane që ndryshojnë formë/ngjyrë Plagë që nuk shërohen Zona lëkure që kruhet ose gjakoset
3. Si t’i Dallojmë Simptomat e Kancerit?
3.1 Kushtojini vëmendje ndryshimeve të trupit
Çdo ndryshim i ri që zgjat më shumë se 2–4 javë ka nevojë për vlerësim.
3.2 Bëni kontrolle të rregullta
Mamografi (femrat 40+) Pap-test (femrat e moshës aktive seksualisht) Kolonoskopi (45+) PSA test për meshkujt (50+)
3.3 Analizoni historinë familjare
Nëse ka raste kanceri në familje, është e rëndësishme të kryeni kontrolle më të shpeshta.
4. Parandalimi i Kancerit
Edhe pse nuk mund të parandalojmë çdo lloj kanceri, disa veprime reduktojnë dukshëm rrezikun:
✔ Ushqyerje e shëndetshme
Dieta e pasur me fruta, perime dhe fibra redukton inflamacionet dhe rrezikun e tumoreve.
✔ Aktivitet fizik i rregullt
Minimumi 150 minuta aktivitet në javë.
✔ Ndalimi i duhanit
Duhanpirja lidhet me rreth 30% të të gjitha vdekjeve nga kanceri.
✔ Kufizoni alkoolin
Alkooli rrit rrezikun e kancerit të mëlçisë, gjirit dhe traktit tretës.
✔ Mbrojtja nga dielli
Përdorni krem me SPF dhe shmangni djegiet e shpeshta.
✔ Ruani peshën e shëndetshme
Mbipesha lidhet me disa lloje kanceresh, përfshirë atë të zorrëve, gjirit dhe endometrit.
5. Çfarë të Bëni nëse Dyshoni për Kancer?
1. Kërkoni menjëherë një vizitë mjekësore
Sa më herët të zbulohet, aq më të larta janë shanset për kurim.
2. Kryeni analizat e rekomanduara
Mjeku mund të kërkojë:
Analiza gjaku Ekografi Mamografi / CT / MRI Biopsi
3. Mos u vetë-trajtoni
Vetë-diagnostikimi ose përdorimi i barnave pa recetë mund të fshehë simptomat.
4. Kërkoni mbështetje emocionale
Diagnoza e kancerit është sfiduese. Këshilltarët, familja dhe grupet mbështetëse janë të rëndësishme.
